Član Predsedništva Srpske liste Igor Simić izneo je teške optužbe nakon što su novoizabrani gradonačelnik Zvečana Dragiša Milović i njegovi saradnici u petak ušli u zgradu opštine. Prema njegovim rečima, zatekli su „užasne prizore“, posebno u prostorijama koje su koristili pripadnici specijalnih jedinica kosovske policije. U zgradi su, kako je istakao, oskrnavljene pravoslavne ikone, a kancelarije su bile devastirane. Simić je na društvenim mrežama objavio fotografije koje prikazuju ikone sa izgrebanim očima svetitelja, dodajući da je u opštinskim prostorijama zatečen otpad i uništena vredna umetnička dela.
„Ono što je posebno zgrozilo sve naše predstavnike jesu oskrnavljene ikone, koje su pobacane po podu, a svetiteljima su izgrebane oči. Zašto?“, upitao je Simić, naglašavajući ozbiljnost situacije.
Novi gradonačelnik Severne Mitrovice Milan Radojević takođe je osudio stanje u kojem su zatečene zgrade opština. On je rekao da su gradonačelnici četiri opštine na severu Kosova i Metohije, nakon preuzimanja dužnosti od albanskih gradonačelnika, naišli na katastrofalno stanje. Radojević je ukazao na nestanak stvari od izuzetne vrednosti i oskrnavljenost pravoslavnih ikona, što, kako je rekao, jasno pokazuje odnos Prištine prema srpskom narodu i građanima ovih opština.
U petak su na Kosovu i Metohiji konstituisane skupštine devet opština sa srpskom većinom, a novoizabrani gradonačelnici iz Srpske liste preuzeli su svoje dužnosti. Ovi gradonačelnici su zamenili albanske kolege koje su, prema rečima Radojevića, došle na vlast nakon izbora u aprilu 2023. godine, na kojima je učestvovalo samo 3,5 odsto upisanih birača. Ovi izbori su održani nakon što su predstavnici Srba napustili privremene institucije, reagovavši na jednostrane i eskalatorne poteze Prištine, kao i na nepoštovanje prethodnih sporazuma.
Tokom mandata albanskih gradonačelnika, srpske institucije su iseljene iz zgrada u kojima su radile, nazivi ulica su izmenjeni, a table sa nazivima naselja na ćirilici su uklonjene. U njihovo mesto postavljene su table sa nazivima na albanskom jeziku, a zatim na srpskom jeziku na latinici, često sa greškama u ispisu.
Ovo stanje je dodatno pogoršalo tenzije između srpske zajednice i vlasti u Prištini. Srbi na Kosovu i Metohiji već dugo traže zaštitu svojih prava i povratak na institucije koje su im oduzete. Simić i Radojević su pozvali međunarodnu zajednicu da reaguje na situaciju i osudi vandalizam koji se dogodio u opštinskim zgradama.
Ove teške optužbe i izveštaji o devastaciji pravoslavnih ikona i umetničkih dela izazvali su zabrinutost unutar srpske zajednice, koja se oseća ugroženo u trenutnim političkim okolnostima. S obzirom na to da su srpske opštine na severu Kosova i Metohije ključno pitanje u dijalogu između Beograda i Prištine, ovakvi incidenti mogu dodatno zakomplikovati već napetu situaciju.
Novi gradonačelnici su najavili da će raditi na obnovi opštinskih institucija i vraćanju srpskog identiteta u ovim oblastima, dok će istovremeno nastojati da uspostave bolje odnose sa lokalnom zajednicom i obezbede zaštitu prava srpskog naroda. U međuvremenu, reakcije iz Prištine na ovu situaciju su još uvek nejasne, ali se očekuje da će biti nastavljen dijalog o budućnosti severnog Kosova i Metohije. Srpska zajednica ostaje u iščekivanju konkretnih koraka i rešenja koja bi mogla doneti stabilnost i mir u ovom regionu.
