Tim naučnika sa Univerziteta u Bristolu razvio je novu neinvazivnu metodu analize mirisa drevnih egipatskih mumija, koja omogućava identifikaciju hemijskih tragova balzamovanja bez oštećivanja uzoraka. Ova inovativna tehnika otkriva materijale korišćene u procesu mumificiranja, što je značajan korak napred u proučavanju egipatske kulture i njenog pogleda na zagrobni život.
Tradicionalna praksa analize mumija uključivala je sečenje delova zavoja i njihovo rastvaranje radi hemijske analize, što je često dovodilo do oštećenja dragocenih arheoloških uzoraka. U novom istraživanju, naučnici su se fokusirali na ispitivanje isparenja organskih jedinjenja (VOC) iz vazduha koji okružuje mumije. Ova metoda omogućava prikupljanje podataka bez direktnog kontakta sa uzorcima, čime se čuva njihov integritet.
Prema rečima autora studije, miris je igrao ključnu ulogu u egipatskoj mitologiji i verovanjima o zagrobnom životu. Za začine i aromatične smole korišćene u procesu balzamovanja verovalo se da prikrivaju neprijatne mirise i štite telo od štetočina i mikroorganizama. Ova nova metoda analize omogućava da se bolje razume kako su stari Egipćani koristili mirisne supstance u svojim ritualima.
Naučnici su analizirali 35 uzoraka, uključujući delove smole, zavoja i ljudskog tkiva, sa 19 mumija koje potiču iz perioda od oko 2000. godine pre nove ere do 295. godine nove ere. Ovi uzorci dolaze iz muzeja širom Evrope i Velike Britanije, obuhvatajući gotovo čitav period mumifikacije u starom Egiptu.
Materijali su smešteni u posebne komore koje omogućavaju oslobađanje isparenja jedinjenja. Ova isparenja su potom analizirana koristeći metode gasne hromatografije i masene spektrometrije. Ova precizna tehnika omogućila je identifikaciju masti, voskova i smola korišćenih u procesu balzamovanja.
Rezultati istraživanja pokazali su da su najčešći sastojci korišćeni u balzamovanju bili masti i ulja, pčelinji vosak, biljne smole i bitumen. Takođe, istraživači su otkrili da su se recepture menjale tokom vekova. U ranijim periodima korišćene su jednostavnije mešavine, dok su kasnije uključivani skuplji sastojci poput smola i ulja bora, kleke i kedra, kao i bitumen.
Autori studije ističu da različiti istorijski periodi pokazuju prepoznatljive hemijske profile, što ukazuje na to da analiza isparenja jedinjenja može poslužiti kao minimalno invazivna metoda za određivanje starosti mumija. Ova tehnika omogućava brzo i neinvazivno preliminarno ispitivanje, bez narušavanja integriteta dragocenih arheoloških uzoraka.
Osim što ova metoda otvara nove mogućnosti za proučavanje drevnih egipatskih mumija, ona takođe može pomoći u razumevanju šireg konteksta egipatske kulture i njenih religijskih uverenja. Istraživači se nadaju da će njihova otkrića doprineti daljem razvoju arheološke nauke i zaštiti kulturne baštine.
Ovaj istraživački tim predstavlja primer kako savremena nauka i tehnologija mogu doprineti razumevanju prošlih civilizacija. Upotrebom neinvazivnih metoda, naučnici su u mogućnosti da istraže i sačuvaju važne istorijske informacije, čime se postavljaju temelji za buduća istraživanja i otkrića u oblasti egiptologije.
