Na aukciji kuće Schloss Ahlden iz Nemačke, juče je otkupljen srebrni svećnjak sa dvora Obrenovića, čime je ovaj značajan predmet vraćen u Srbiju. Prema rečima ministra kulture Nikole Selakovića, ovaj svećnjak predstavlja najveći srebrni predmet koji je pripadao srpskom dvorskom mobilijaru dinastije Obrenović i obogatiće zbirku Istorijskog muzeja Srbije.
Petokraki svećnjak, izveden u Ampir stilu i sa skulpturom boginje pobede Nike, težak je 8 kilograma i 30 grama srebra, a visok je 78 centimetara. Ovaj jedinstveni komad je delo bečkog zlatara Antona Kola. Na podnožju svećnjaka nalazi se u srebru izliven grb Kraljevine Srbije. Ministar Selaković ističe da se nastavlja sakupljanje i otkup srpskog kulturnog blaga rasutog po svetu i da ovaj svećnjak, koji se nakon decenija lutanja vraća kući, nosi značajnu simboliku.
Srebrni svećnjak je kao Lot 47 na 194. Umetničkoj aukciji dostigao cenu od 28.000 evra. Ovaj predmet ilustruje bogatstvo dvorca dinastije Obrenović, čije blago je nakon Majskog prevrata rasuto. Dejan Vukelić, doktorand istorije umetnosti i stručni savetnik Matematičkog instituta SANU, objašnjava da je deo blaga uništen ili pokraden tokom noći prevrata, dok je ostatak rasprodat na aukcijama.
Kralj Milan Obrenović je, kako Vukelić navodi, bio ispred svog vremena i kao kolekcionar impresionista, imao je istančan ukus za umetnost. Njegova umetnička kolekcija bila je prva vladarska zbirka radova impresionista u Evropi, a sa nekim od njih, poput Lotreka, bio je i lični prijatelj. Novi dvor, koji je podigao, danas se nalazi na mestu Skupštine grada Beograda, a njegova impresivna arhitektura sačuvana je samo na fotografijama zbog raznih devastacija tokom istorije.
Nakon Majskog prevrata, beogradski dvorski kompleks je imao više od 60.000 predmeta. O ovom mobilijaru brinula je tročlana državna komisija koja je sačinila inventar kraljevskih i krunskih dobara. Vukelić napominje da je proces razdvajanja privatne i dinastičke imovine Obrenovića bio hitan, jer su novi kralj Petar I Karađorđević i „zaverenička“ vlada bili svesni kako bi to moglo dodatno pogoršati njihovu poziciju pred Evropom.
Kraljica Natalija, nekadašnja supruga kralja Milana, ponudila je najveći deo memorabilija Obrenovića na aukciji u Beču 1905. godine. Takođe je zaveštavala predmete od istorijskog značaja Narodnom muzeju, ali je tražila garancije da ti predmeti neće biti prodati. U poslednjih godinu dana, Ministarstvo kulture Srbije je na aukcijama otkupilo više značajnih kulturnih dobara, uključujući fotografije kraljice Natalije i srpske rukopisne knjige.
Vukelić ističe da se zaostavština Obrenovića raspršila po Evropi, a predmeti su često završavali u kolekcijama pod različitim okolnostima, uključujući ratne. Deo kraljevskog servisa za ručavanje vratio se u Srbiju zahvaljujući kolekcionaru Antunu Tkalecu koji ga je otkupio i poklonio Muzeju primenjene umetnosti.
Vraćanje luksuznog srebrnog svećnjaka u Srbiju ima poseban značaj, smatra Vukelić, jer doprinosi novom vrednovanju uloge Obrenovića u srpskoj istoriji. Poslednjih godina, objektivne biografije kneza Mihaila i kralja Milana pomažu u boljem razumevanju značaja koji je ova dinastija imala za zemlju. Ova inicijativa vraćanja kulturnog blaga predstavlja važan korak ka očuvanju i ponovnom uspostavljanju srpskog kulturnog identiteta.
