Mozak može da zadrži određeni stepen svesti nekoliko sati nakon što lekari proglase pacijenta mrtvim, pokazali su podaci sa naučne konferencije održane u Arizoni. Ova otkrića, koja pokreću važna pitanja o definiciji smrti i procesu reanimacije, predstavljaju značajan korak u razumevanju ljudske svesti i biologije smrti.
Na konferenciji, jedna od učesnica, studentkinja na Državnom univerzitetu Arizoni Ana Fauler, pozvala je na ponovnu procenu koncepta „reverzibilnosti smrti“. Ona je istakla da bi lekari trebalo da nastave sa pokušajima reanimacije pacijenata duže nego što je to trenutno uobičajeno. Fauler je naglasila potrebu za preispitivanjem trenutka kada bolnice počinju sa uzimanjem organa za donaciju, jer se pokazalo da se proces smrti ne dešava naglo, već može trajati nekoliko minuta do sati.
Prema standardnoj definiciji, smrt se smatra nepovratnim prekidom cirkulatorne i moždane funkcije. Međutim, Fauler je ukazala na to da je teško precizno odrediti trenutak kada se to zapravo dešava. Njen rad pokazuje da biološke i neuronske funkcije ne prestaju iznenada, već opadaju tokom vremena. Ova nova saznanja sugerišu da smrt nije trenutni događaj, već proces koji se može produžiti.
Studije koje su analizirane na konferenciji pokazale su da do 20 procenata osoba koje su preživele srčani zastoj prijavljuju svesna iskustva tokom perioda kada su imale odsustvo kortikalne aktivnosti, a neki su izvestili o proverljivim percepcijama. Fauler je citirala istraživanje iz 2019. godine koje je utvrdilo da mozak može emitovati električne signale čak i nekoliko minuta nakon smrti, a potencijalno i satima, ukoliko je sačuvan.
Direktor istraživanja intenzivne nege i reanimacije na Univerzitetu u Njujorku, Sem Parnija, dodao je da mnogi ljudi koji umiru u bolnici mogu ostati svesni duže nego što se ranije verovalo. On je istakao da bi poslednja stvar koju pacijenti često čuju mogli biti reči lekara koji izgovara „vreme smrti“.
Ova istraživanja takođe ukazuju na to da svest, budnost i kognitivni procesi mogu biti prisutni tokom srčanog zastoja, čak i do sat vremena dotle dok se sprovodi kardiopulmonalna reanimacija (KPR). Fauler je naglasila da bi smrt trebala da se posmatra kao proces sa različitim fazama, slično kao što se klasifikuju različiti stadijumi raka.
Istraživači se slažu da su potrebna dalja istraživanja kako bi se utvrdilo najbolje vreme za uzimanje organa od donora nakon njihove smrti. Fauler je tokom prezentacije na konferenciji istakla da razumevanje biološkog vremena smrti može pomoći u donošenju odluka koje su zasnovane na naučnim podacima i etičkim standardima.
Ova otkrića otvaraju nova pitanja o etici i pravilnicima u vezi sa donošenjem organa, kao i o tome kako se definiše život i smrt. Rigorozna istraživanja i analiza iskustava bliske smrti pružaju nov uvid u složenu prirodu ljudske svesti i biološke funkcije, što može imati dalekosežne posledice na medicinsku praksu i filozofska razmatranja o smrti.
U zaključku, Fauler je naglasila da istraživanja pokazuju kako mozak ne prestaje sa radom odmah kada srce prestane da kuca. Kratki naleti organizovane moždane aktivnosti, poznati i kao svesnost, mogu se javiti nakon srčanog zastoja, a oni koji su preživeli često prijavljuju svesna iskustva tokom ovog perioda. Ova saznanja će zasigurno oblikovati buduće pristupe u medicini i pružiti nove perspektive na prirodu smrti i svesti.
