U jednoj od najstarijih zgrada u Beogradu, poznatoj kao Manakova kuća, Etnografski muzej organizuje letnju školu filigrana pod nazivom „Deset dana filigrana“. Ova radionica traje do 2. avgusta i omogućava učesnicima da se upoznaju sa jednim od najlepših tradicionalnih zanata u Srbiji. Filigranski zanat, koji se bavi obradom metala, prepoznat je kao deo nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije od 2016. godine.
Filigran je tehniku izrade nakita od srebra i zlata, koja ima dugu tradiciju u srpskom srednjovekovnom zlatarstvu. Ovaj način obrade metala bio je posebno prisutan u gradskim sredinama, dok su u seoskim područjima filigranski komadi često korišćeni za ukrašavanje i poklanjanje prilikom važnih životnih trenutaka, kao što su rođenja, krštenja i svadbe. U Manakovoj kući, učesnici imaju priliku da nauče osnovne i napredne tehnike filigrana, uključujući izradu žice, oblikovanje, lemljenje i završnu obradu.
Milena Đurica, viši kustos i organizator radionica, ističe da je ovo jedinstvena prilika za sve zainteresovane, bez obzira na prethodno iskustvo, da se upoznaju sa ovom prefinjenom tehnikom. Ona naglašava da se filigran danas vraća kao savremeni umetnički izraz koji spaja tradiciju i moderni dizajn. Radionice se odvijaju u autentičnom ambijentu Manakove kuće i njenom dvorištu, gde polaznici, pod mentorstvom umetnice Ivane Stanković, kroz praktičan rad mogu usvojiti veštine koje su potrebne za izradu unikatnog komada nakita.
Zgrada Manakove kuće, smeštena na uglu ulica Kraljevića Marka i Gavrila Principa, primer je starobalkanske arhitekture. Ova građevina, koja nosi ime po Manaku Mihailoviću, cincarskom doseljeniku iz Makedonije, odlikuje se drvenom konstrukcijom i tradicionalnim građevinskim elementima. U okviru letnje škole filigrana, učesnici imaju priliku da stvaraju u inspirativnom okruženju, što dodatno doprinosi njihovom kreativnom izražavanju.
Tokom deset dana radionice, učesnici će imati priliku da izrade svoj lični komad nakita, što im omogućava da dožive lepotu ručnog rada i vrednost tradicionalnog zanatstva. Pored razvijanja praktičnih veština, radionica doprinosi i jačanju svesti o značaju očuvanja starih zanata u savremenom društvu.
U Etnografskom muzeju, koji čuva bogatu zbirku nakita, polaznici će moći da se inspirišu radovima iz 19. i 20. veka, kao i starijim primerima koji su odražavali društveni status i kulturno nasleđe. Zbirka sadrži oko 3.000 predmeta, među kojima su i izuzetno vredni filigranski radovi.
Na spratu Manakove kuće se nalazi i stalna izložba „Narodne nošnje i nakit centralnobalkanskog područja iz XIX i prvih decenija XX veka“, koja dodatno obogaćuje kulturnu ponudu ovog prostora. Izložene su nošnje iz različitih etnografskih grupa, čime se prati tradicija i kulturno nasleđe regiona.
U prizemlju Manakove kuće nalazi se galerijski prostor namenjen povremenim izložbama i različitim programima inspirisanim srpskom tradicionalnom kulturom. Ovaj prostor pruža priliku za organizaciju koncerata, predavanja i kurseva starih zanata, čime se nastoji očuvanje i promocija bogate kulturne baštine.
Letnja škola filigrana otvorena je za sve koji žele da se okušaju u izradi nakita, bilo da su početnici ili imaju prethodno iskustvo. Ova radionica je savršena prilika da se kreativno provedu letnji dani, uz sticanje novih veština i povezivanje sa bogatom tradicijom srpskog zanatstva. Etnografski muzej nastavlja da igra ključnu ulogu u očuvanju i promociji kulturnog nasleđa, pružajući posetiocima jedinstvene iskustva koja obogaćuju njihovo razumevanje tradicije i umetnosti.
