Koristeći georadar NASA-e, rover Perseverans otkrio je podzemne ostatke drevne rečne delte na Marsu, što predstavlja jedan od najočiglednijih dokaza da je voda nekada tekla po površini ove planete. Istraživači su saopštili da je rover sa šest točkova identifikovao geološke karakteristike do 35 metara ispod površine, na 6,1 kilometar terena unutar kratera Jezero, koji se nalazi na severnoj hemisferi Marsa i za koji se veruje da je nekada bio poplavljen vodom.
Rover Perseverans je otkrio slojevite sedimente i erodirane površine koje ukazuju na postojanje delte, kao i lepezaste naslage sedimenta velikih razmera formirane na mestu gde reka ulazi u veću vodenu površinu, poput jezera. Procene sugerišu da delta datira iz perioda od pre oko 3,7 do 4,2 milijarde godina. Mars je, kao i Zemlja, formiran pre otprilike 4,5 milijardi godina, što znači da je ova delta postojala relativno rano u istoriji Crvene planete.
Istraživači su naglasili da je ova delta prethodila sličnoj obližnjoj strukturi nazvanoj Zapadna delta, koja datira pre oko 3,5 do 3,7 milijardi godina. Instrument rover RIMFAX šalje radarske impulse nadole i beleži impulse koji se odbijaju od podzemnih struktura, omogućavajući trodimenzionalno mapiranje podzemlja. Novi nalazi su zasnovani na najdubljim podacima koje je RIMFAX prikupio do sada, a ti podaci su prikupljani od septembra 2023. do februara 2024. tokom perioda od 250 marsovskih dana.
Voda se smatra ključnim faktorom za mogućnost postojanja života na Marsu, pa su sve veći dokazi o njenom prisustvu u prošlosti od posebnog značaja za naučnike. Mars, koji je danas hladan i pust, nekada je imao gušću atmosferu i topliju klimu, što je omogućilo postojanje tečne vode na njegovoj površini. „Na osnovu karakteristika koje je mapirao RIMFAX, verujemo da je krater Jezero bio domaćin drevnom okruženju bogatom vodom, sposobnom za očuvanje biološkog potpisa koji je postojao pre formiranja zapadne delte Jezera“, izjavila je planetarna naučnica sa UCLA, Emili Kardareli, koja je članica naučnog tima Perseverance i vodeća autorka istraživanja objavljenog u časopisu Science Advances.
Biološki potpis se odnosi na hemijske ili fizičke dokaze koji ukazuju na postojanje života u prošlosti ili sadašnjosti. Na Zemlji, rečne delte su mesta koja akumuliraju sedimente i stvaraju niše pogodne za mikrobni život. Naučnici su prošle godine objavili da uzorak stene koji je Perseverance dobio u krateru Jezero sadrži potencijalni biološki potpis, što ukazuje na drevni mikrobni život, iako se minerali u uzorku mogu formirati i kroz nebiološke procese.
Ova stena datira od pre otprilike 3,2 do 3,8 milijardi godina. Perseverans istražuje krater Jezero od 2021. godine. Naučnici veruju da su se rečni kanali prelili preko zida kratera i stvorili jezero, što dodatno ukazuje na bogatu istoriju vode na ovoj planeti. Ova otkrića pružaju neprocenjiv uvid u geološku i klimatsku istoriju Marsa, kao i u mogućnost postojanja života na njemu.
Sveukupno, nova otkrića rover Perseverans otvaraju nova pitanja o prošlosti Marsa i njegovoj sposobnosti da podrži život. Kako naučnici nastavljaju da istražuju ovaj fascinantni svet, očekuje se da će dodatna otkrića pomoći u razumevanju kako je Mars postao planet koji danas poznajemo. Ova istraživanja ne samo da produbljuju naše znanje o Marsu, već i o samom poreklu i razvoju planeta u našem solarnom sistemu.
