Istraživači su otkrili izuzetno zanimljivu koloniju paukova, koja se sastoji od više od 111.000 jedinki, skrivenih u ogromnoj paukovoj mreži koja se nalazi u dubokoj pećini na granici između Albanije i Grčke. Ova fascinantna mreža, koja se smatra najvećom na svetu, nalazi se u delu pećine gde svetlost nikada ne dopire, što stvara jedinstvene uslove za život ovih stvorenja.
Prema studiji objavljenoj 17. oktobra u časopisu „Subterranean Biology“, mreža se prostire na 106 kvadratnih metara duž zida uskog prolaza blizu ulaza u pećinu. Istraživači su primetili da se mreža sastoji od hiljada pojedinačnih mreža u obliku levka. Glavni autor studije, Ištvan Urak, vanredni profesor biologije na Univerzitetu Sapientia u Rumuniji, naglašava da je ovo prvi dokaz kolonijalnog ponašanja kod dve uobičajene vrste paukova, što ukazuje na izuzetnu prilagodljivost ovih stvorenja.
Urak je u razgovoru za Live Science izrazio divljenje i poštovanje prema ovoj prirodnoj pojavi, ističući koliko je prirodni svet još uvek pun iznenađenja. Ova „megalopolis paukova“ se nalazi u Sumpornoj pećini, koja je nastala delovanjem sumporne kiseline koja je rezultirala oksidacijom vodonik-sulfida u podzemnim vodama. Iako su istraživači otkrili nove i intrigantne detalje o ovoj koloniji, nisu prvi koji su je uočili. Češki speleolozi su prvi put primetili ovu mrežu 2022. godine tokom ekspedicije u kanjonu Vromoner.
Tokom kasnijih istraživanja u 2024. godini, tim naučnika je uzeo uzorke koje je Urak analizirao i organizovao novu ekspediciju u pećinu. Njihova analiza otkrila je da u koloniji žive dve vrste paukova: Tegenaria domestica i Prinerigone vagans. Procene su pokazale da u pećini živi oko 69.000 primeraka T. domestica i više od 42.000 primeraka P. vagans, a DNK analize su potvrdile dominaciju ovih vrsta.
Urak je napomenuo da je ova kolonija jedna od najvećih ikad dokumentovanih, a da su ove dve vrste ranije bile poznate kao pojedinci koji ne koegzistiraju. Obično se nalaze u blizini ljudskih naselja, ali ovaj slučaj predstavlja jedinstvenu situaciju gde dve vrste dele istu mrežu u tako velikom broju. U normalnim okolnostima, T. domestica bi mogla loviti P. vagans, ali u pećini, zbog nedostatka svetlosti, njihovo ponašanje se značajno menja.
Pauci u ovoj pećini se hrane biljnim komarcima koji, pak, jedu bele mikrobne biofilmove, čime se osigurava hrana za pauke. Sumporna voda koja protiče kroz pećinu sadrži vodonik-sulfid, što omogućava opstanak različitih mikroba, insekata i njihovih predatora. Istraživači su otkrili da ishrana bogata sumporom utiče na mikrobiom paukova, čineći ga znatno siromašnijim u poređenju sa jedinkama koje žive izvan pećine. Molekularni podaci su pokazali da su pauci genetski različiti od svojih rođaka koji žive u spoljnim uslovima, što ukazuje na adaptaciju na mračno, neprijateljsko okruženje.
Urak je istakao važnost očuvanja ove jedinstvene kolonije, iako je pećina smeštena između dve države, što može otežati zaštitu. U međuvremenu, istraživači rade na novoj studiji koja će otkriti još više detalja o ekosistemu Sumporne pećine, dodajući još jedan sloj misterije i fascinacije ovoj neverovatnoj biologiji. Ova otkrića ne samo da proširuju naše razumevanje paukova, već i upućuju na važnost očuvanja prirodnih staništa koja su često neistražena i prepuštena zaboravu.
