Beograd se suočava s izazovima kada je reč o očuvanju i povećanju zelenih površina, što je posebno zabrinjavajuće s obzirom na podatke iz najnovijeg izveštaja Republičkog zavoda za statistiku. Prema ovom izveštaju, glavni grad Srbije ima samo oko 30 procenata zelenih površina, što je ispod evropskog proseka za metropole. U ovom procentu se nalazi 16 procenata urbanih i periurbanih šuma, dok preostalih 15 procenata čine druge zelene površine.
Nažalost, beleži se i pad pošumljavanja od 8,3 procenta u odnosu na prethodnu godinu, dok je zvanični cilj Sekretarijata za zaštitu životne sredine da do 2030. godine 20 procenata površine Beograda bude pod šumama. Ovaj pad je rezultat kombinacije više faktora, uključujući prostorne i institucionalne aspekte, kao i uticaj klimatskih promena, širenja urbane infrastrukture, rasta broja stanovnika i povećanja automobila. Svi ovi elementi negativno utiču na prirodnu sredinu i otežavaju ostvarenje ciljeva pošumljavanja.
Dušan Isajev iz Sekretarijata za zaštitu životne sredine, međutim, veruje da je cilj pošumljavanja dostupan. On ističe da je u poslednje dve do tri godine ozelenjeno 10 školskih dvorišta, a trenutno se rade projekti za spoljno-pejzažno uređenje 18 novih školskih dvorišta, što predstavlja osnovu za buduće plansko izvođenje. Isajev dodaje da je Sekretarijat uspešno realizovao i projekat „Sprovođenje mera adaptacije na klimatske promene uređenjem zelenog krova na objektu gradske opštine Voždovac“.
U okviru Strategije pošumljavanja područja Beograda, sprovodi se niz aktivnosti usmerenih na podizanje i unapređenje šumskih ekosistema. Plan pošumljavanja iz 2022. godine obuhvata gradske opštine Palilula, Zvezdara i Zemun, koje su u vlasništvu grada. Iako postoje planovi za povećanje zelenih površina, njihova realizacija je često opciona, što omogućava investitorima da odlučuju o sudbini ovih prostora.
Klimatolog Aleksandar Valjarević naglašava važnost sadnje stabala u centralnim delovima Beograda. Preporučuje korišćenje otvorenih krovova kao rešenje za povećanje zelenila, ističući da ovakvi krovovi mogu da doprinesu povećanju zelenih površina do 70 procenata. U kontekstu klimatskih ekstremnih pojava, kao što su velike padavine i nevremena, vegetacija na krovovima može pomoći u amortizaciji padavina, čime se smanjuje rizik od poplava na ulicama Beograda.
Koristi sadnje stabala su višestruke; osim smanjenja temperature i povećanja proizvodnje kiseonika, stabla takođe poboljšavaju drenažu nakon olujnih padavina i smanjuju jačinu vetra. Valjarević smatra da, uprkos velikoj koncentraciji urbanih površina i stanovništva, postoji mogućnost da se dostigne cilj od 30 procenata površine Beograda pod šumom, ali uz aktivno uključivanje svih političkih i društvenih aktera.
Ova situacija naglašava potrebu za intenzivnijim zalaganjem za očuvanje i proširenje zelenih površina u Beogradu, kako bi se grad prilagodio savremenim ekološkim izazovima i pružio bolji kvalitet života svojim građanima. U tom smislu, saradnja između različitih sektora, uključujući vladu, nevladine organizacije i građane, biće ključna za postizanje održivog urbanog razvoja i očuvanje prirodnih resursa u Beogradu.
