Srpska akademija nauka i umetnosti (SANU) saopštila je da je 24. januara 2023. godine, u 89. godini, preminuo akademik Todor Stevanović, jedan od najznačajnijih likovnih umetnika u Srbiji. Rođen je 9. marta 1937. godine u Zalužnju kod Leskovca, a svoj umetnički put započeo je na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu, gde je završio studije slikarstva 1963. godine u klasi akademika Đorđa Andrejevića Kuna, a magistrirao 1967. kod akademika Nedeljka Gvozdenovića.
Stevanović nije bio samo slikar; njegova umetnička delatnost obuhvatala je različite oblasti, uključujući crtež, grafiku, film, keramiku, mozaik, kao i alternativne medije, likovnu kritiku, teoriju umetnosti, filozofiju i književnost. Njegova svestranost i kreativnost ostavili su dubok trag u svetu umetnosti, a njegova dela su izlagana na brojnim izložbama u zemlji i inostranstvu od 1956. godine.
Jedan od ključnih trenutaka u njegovoj karijeri bio je učešće na Venecijanskom bijenalu 1999. godine, gde je predstavljao Jugoslaviju. Njegova dela nalaze se u kolekcijama značajnih muzeja, uključujući Narodni muzej, Muzej savremene umetnosti i Muzej grada Beograda, kao i u mnogim institucijama u nekadašnjoj Jugoslaviji i širom sveta, uključujući Englesku, Dansku, Holandiju, Belgiju, Španiju, Australiju, Južnu Ameriku, Sjedinjene Američke Države, Kanadu, Austriju, Švedsku i Rusiju.
Stevanović je bio izabran za dopisnog člana SANU 2003. godine, a redovnog člana 2012. godine. Njegova izložba pod nazivom „Todor M. Stevanović, autobiografija“ priređena je u Galeriji SANU 2010. godine, kada je kreirao istoimeni katalog koji je preveden na 15 jezika, čime je dodatno učvrstio svoj status na međunarodnoj umetničkoj sceni.
Kao aktivan član Udruženja likovnih umetnika Srbije (ULUS) i Udruženja književnika Srbije (UKS), Stevanović je doprineo razvoju umetničke zajednice. Tokom svoje karijere, dobio je brojne nagrade i priznanja, među kojima se izdvaja Nagrada Likovne jeseni za crtež na IV trijenalu savremenog jugoslovenskog crteža 1972. godine, Nagrada „Ljubiša Jocić“ 1981. godine, Plaketa „Zlatno pero Beograda“ 1984. godine, kao i Vukova nagrada 1992. godine. Njegov rad je takođe nagrađivan na izložbama poput „Beogradski crtež“ 1993. godine, gde je osvojio prvu nagradu i Gran pri na izložbi „Crtež i mala plastika“ 1995. godine.
U 2010. godini, Stevanović je bio nominovan za prestižnu „Kjoto” nagradu u oblasti umetnosti i filozofije, što svedoči o njegovom uticaju i značaju u umetničkoj zajednici.
Akademik Ljubomir Simović je istakao da se u Stevanovićevim delima može prepoznati duboka potraga za smislom postojanja, ukazujući na to da njegovo slikovno pismo predstavlja „sagu o čovekovom traženju sebe u vaseljeni“. Ova rečenica najbolje oslikava suštinu njegovog umetničkog stvaralaštva, koje je bilo duboko promišljeno i ispunjeno filozofskim refleksijama.
Njegov odlazak predstavlja veliki gubitak ne samo za Srpsku akademiju nauka i umetnosti, već i za celokupnu srpsku i svetsku umetnost i kulturu. Stevanović je ostavio neizbrisiv trag u srcima mnogih koji su se divili njegovoj umetnosti i kreativnosti. Iako je napustio ovaj svet, njegova dela će nastaviti da žive, inspirišući buduće generacije umetnika i ljubitelja umetnosti.
