Duboko u unutrašnjosti Istočnog Antarktika, međunarodni tim istraživača otkrio je uzorke leda sa zapečaćenim mikroskopskim mehurićima vazduha koji datiraju pre oko šest miliona godina. Ova otkrića, koja predstavljaju najstariji direktno datirani led ikada pronađen na Zemlji, pružaju naučnicima izvanredan uvid u atmosferu naše planete tokom daleke prošlosti.
Istraživači su analizirali jezgra leda u oblasti Alen Hils, a njihovi nalazi su objavljeni u prestižnom naučnom časopisu „Proceedings of the National Academy of Sciences“. Rezultati su premašili očekivanja stručnjaka, pomerajući „klimatsku arhivu“ planete mnogo dalje u prošlost nego što je to ranije bilo moguće. Ovi uzorci omogućavaju istraživačima pristup periodu istorije Zemlje koji je do sada bio izuzetno teško proučavati.
Materijal koji je tim iz Alen Hils izvadio nije samo smrznuta voda. Unutar leda, istraživači su pronašli minijaturne mehuriće vazduha, koji su ostali izolovani milionima godina. Analizom hemijskih izotopa u ovim mehurićima, naučnici mogu rekonstruisati ekološke uslove tog doba. Sara Šakleton, vodeća istraživačica sa Okeanografskog instituta „Woods Hole“, ističe važnost ovog otkrića kao „vremenskih mašina“ koje omogućavaju uvid u to kako je planeta nekada izgledala.
Laboratorijska ispitivanja hemijskih tragova iz zarobljenog vazduha pokazala su da se region Alen Hils ohladio za oko 12 stepeni Celzijusa u poslednjih šest miliona godina, što potvrđuje ranije pretpostavke da je Zemlja u to vreme bila znatno toplija.
Jedinstvenost Alen Hils leži u tome što vađenje drevnog leda zahteva manje dubine bušenja u poređenju s drugim delovima Istočnog Antarktika. Dok se u drugim regijama često mora bušiti više od 2.000 metara ispod površine, tim je ovde uspeo da dođe do uzoraka sa dubina od samo 100 do 200 metara. Specifična geografija regiona, uključujući planinski reljef i sporije kretanje leda, omogućila je da najstariji slojevi leda budu bliže površini.
Istraživači su primetili da snažni vetrovi i ekstremne hladnoće igraju ključnu ulogu u oblikovanju ovog područja. Vetrovi uklanjaju svež sneg, a mraz usporava kretanje leda do tačke skoro potpunog mirovanja, čineći Alen Hils jednim od najboljih mesta za istraživanje „plitkog“ drevnog leda, uprkos surovim uslovima.
Kada su istraživači započeli ovaj projekat, verovali su da su odabrali dobru lokaciju, ali su rezultati prevazišli njihova očekivanja. Ed Bruk, paleoklimatolog sa Državnog univerziteta Oregon, priznao je da je prvobitni cilj bio pronaći led star oko tri miliona godina, dok je dobijeni uzorak star čak šest miliona godina. Džon Higins sa Univerziteta Prinston dodao je da je ovaj projekat stvorio kolekciju „klimatskih isečaka“ koja seže šest puta dalje u prošlost od svih prethodnih podataka dobijenih iz uzoraka leda.
Zbog ovog izvanrednog uspeha, tim planira širu studiju oblasti Alen Hils. Nova istraživanja, koja se očekuju u periodu od 2026. do 2031. godine, dodatno će proširiti naše razumevanje o dalekoj prošlosti Zemlje i pomoći u analizi budućih klimatskih promena.
Ovo otkriće ne samo da otvara nova vrata u proučavanju klimatskih promena, već i ukazuje na važnost istraživanja u teško dostupnim sredinama. Sa svakim novim saznanjem, naučnici se približavaju razumevanju kompleksnoj istoriji naše planete i izazovima koji nas očekuju u budućnosti.
