Egipatska Velika piramida u Gizi, poznata kao Keopsova piramida, izdržala je test vremena, preživljavajući više od 4.600 godina i brojne zemljotrese. Nedavna istraživanja otkrivaju razloge njene izuzetne otpornosti na vibracije, što je ključni faktor u očuvanju ovog drevnog čuda.
Piramida je tokom vekova izgubila samo oko deset metara visine od svog prvobitnog oblika, čak i nakon snažnih potresa, uključujući onaj iz 1847. godine, kada je zemljotres magnitude 6,8 pogodio region južno od Kaira. Sličan događaj dogodio se 1992. godine, kada je zemljotres magnitude 5,9 doveo do pada nekoliko kamenih blokova sa vrha građevine.
Istraživanje je pokazalo da su specifične arhitektonske karakteristike, uključujući rasteretne komore, ključne za otpornost piramide. Ove komore se nalaze iznad Kraljeve odaje, mesta gde je nekada bio sahranjen faraon Keops, i pomažu u ublažavanju seizmičkih pomeranja koja bi mogla da dovedu do oštećenja strukture.
Asem Salama, koautor studije i istraživač iz Nacionalnog istraživačkog instituta za astronomiju i geofiziku u Kairu, naglašava važnost inženjerskog znanja drevnih Egipćana. „Oni su razvili veoma efikasne metode gradnje kroz vekove eksperimentisanja i usavršavanja“, rekao je Salama.
Tim istraživača postavio je senzore za vibracije na 37 lokacija unutar i oko piramide kako bi beležio ambijentalne vibracije, posebno kada u piramidi nije bilo turista. Ovi podaci mogu pružiti važne uvide u strukturnu stabilnost i potencijalne slabosti, što je ključno za očuvanje ovog važnog kulturnog nasleđa.
Istraživači su otkrili da su vibracije unutar piramide bile slične i kretale su se između 2,0 i 2,6 herca, dok su frekvencije tla u okolini bile uglavnom oko 0,6 herca. Ova razlika ukazuje na to da se piramida tokom zemljotresa „odvaja“ od vibracija koje dolaze iz tla, što verovatno doprinosi njenoj otpornosti.
Pored arhitektonskih karakteristika, dodatni faktori koji doprinose stabilnosti piramide uključuju njenu masivnu bazu, čvrstu krečnjačku podlogu i simetričnu geometriju. Vibracije se obično povećavaju prema vrhu građevine, što je uobičajeno za većinu objekata. Međutim, rasteretne komore, koje se nalaze oko 61 metar iznad tla, prekidaju ovaj obrazac i smanjuju vibracije koje bi inače putovale ka vrhu.
Istraživači planiraju dodatna merenja unutar Velike piramide, kao i primenu sličnih metoda na drugim značajnim arheološkim lokalitetima u Egiptu. Salama je napomenuo da pojedine karakteristike piramidalnog oblika mogu štititi i druge piramide u Gizi, ali je svaka građevina jedinstvena, što ukazuje na različite tehnike gradnje korišćene kroz istoriju.
Arheolozi obavljaju merenja i u prolazu poznatom kao „Tunel pljačkaša“, koji vodi od ulaza kalifa el-Mamuna. Ranije piramide pokazuju tragove eksperimentisanja i razvoja konstrukcije, uključujući promene nagiba stranica i raspored unutrašnjih prostora, što dodatno ukazuje na inovativnost drevnih Egipćana.
Nova saznanja o Velikoj piramidi ne samo da doprinose razumevanju njene strukturalne otpornosti, već i otvaraju put ka očuvanju drugih značajnih kulturnih spomenika širom sveta. Istraživači se nadaju da će njihova otkrića pomoći u razvijanju strategija za dugoročno očuvanje ovih istorijskih građevina, uz maksimalno poštovanje njihovog integriteta.
