Arheolozi su nedavno otkrili raniju, mnogo jednostavniju verziju Stounhendža, koja se nalazi u neposrednoj blizini poznatog praistorijskog spomenika. Ova informacija je preneta od strane BBC-a. Naime, od starije strukture ostala su samo dva otvora u zemlji, ali arheološki tim tvrdi da su se u njima nalazili drveni stubovi poravnati sa Suncem tokom letnjih i zimskih solsticija, na isti način kao i Stounhendž.
Lokalitet, koji se nalazi oko 5 kilometara od poznatog spomenika, datira iz perioda pre oko 5.000 godina, što ga čini 500 godina starijim od samog Stounhendža. Na ovom mestu su takođe pronađeni različiti artefakti, uključujući grnčariju, kremene alate i životinjske kosti, što sugeriše da su se praistorijski ljudi okupljali na ovom području. Fil Harding, arheolog iz Arheološkog društva Veseksa, koji je vodio iskopavanje, izjavio je da je ovo jedno od najznačajnijih otkrića u njegovoj dugoj karijeri.
Prema njegovim rečima, otkriće ovih jama sa stubovima pruža uvid u život i običaje ljudi koji su živeli pre 5.000 godina. To ukazuje na postojanje zajednice koja je imala određene rituale i poštovanje prema nebeskim telima. U Stounhendžu su ogromni kamenčići precizno postavljeni da se poravnaju sa Suncem, što potvrđuje značaj astronomske orijentacije za te ljude.
U trenutku kada se stoji u centru kruga pri izlasku sunca tokom letnjeg solsticija, može se primetiti kako Sunce izlazi iznad kamena poznatog kao kamen pete, severoistočno od kruga. Tokom zimskog solsticija, stajanje u centru omogućava posmatranje zalaska sunca iznad oltara, jugozapadno od lokaliteta. Struktura koja je otkrivena u selu Bulford, mnogo je jednostavnija i sastoji se od samo dva drvena stuba koji su vremenom istrulili.
Stubovi su postavljeni na udaljenosti od 120 metara i procenjuje se da su bili visoki između 2 i 4 metra. Kada je Harding otkrio rupe u zemlji, primetio je da su one poravnate sa Suncem, slično kao što je to slučaj sa Stounhendžom. „Uzeo sam olovku i lenjir i spojio ih, i shvatio sam da su nekako pokazivali u pravcu izlaska sunca“, rekao je Harding.
Pre deset godina, tragovi ranije strukture su pronađeni u Bulfordu kada je zemljište raščišćeno za nove vojne objekte, ali je tek sada sprovedena detaljna analiza. Pored jama koje su držale stubove, otkrivene su i desetine drugih rupa koje su sadržale artefakte praistorijskih stanovnika. Ovi predmeti su pomogli naučnicima da odrede starost lokaliteta, koristeći radiokarbonsko datiranje koje analizira promene u obliku ugljenika tokom vremena.
Među pronađenim artefaktima su rogovi korišćeni za kopanje, rezbarene životinjske kosti i fino ukrašeni fragmenti grnčarije. Takođe su otkriveni alati napravljeni od kremena, uključujući retki neolitski nož koji ima oblik diska. Ova struktura u Bulfordu datira iz istog vremena kao i rane faze aktivnosti u Stounhendžu, kada su prvi građevinski radovi izvođeni pola milenijuma pre postavljanja kamenja.
„Otkriće u Bulfordu sugeriše da su možda ljudi koji su izgradili prve faze Stounhendža živeli u ovoj oblasti ili su se barem sezonski okupljali radi građevinskih radova“, izjavila je kustoskinja istorije Dženifer Veksler. Ovo otkriće otvara nova pitanja o fascinaciji praistorijskih ljudi prema Suncu.
„Stanovnici Bulforda i graditelji Stounhendža bili su poljoprivrednici, a njihovi izvori prihoda su bili povezani sa godišnjim dobima i Suncem“, dodala je Veksler. Danas, letnji solsticij u Stounhendžu privlači hiljade posetilaca koji dolaze da vide izlazak sunca, dok je zimski solsticij, koji je nekada imao veći značaj, danas manje obeležen.
